English to Sanish (Arikara) Language Dictionary

 

á é ó ú í 

-A-

abdomen kanaánu'
abandon huunawaa
abuse ut roohuunaawaan
ache ra'aan
across ukariwiŝ
across water huukata
add to ta'iin
admire toxwo
afraid rinoo
afternoon sakUhteeripirik
afternoon (late) hiíŝ
afterwards nátkAt
again ŝtoh
against (vertically) katAhunah
against (wall) katAhaáhnini'
aged kaahik
airplane nakuuhuunawánu'
alcohol ĉiisanaxtaáka
alive tŝiĉiit
alkali huunaahkaít
alligator nuutawáĉeŝ
alone ; is alone skána
along the shore huukaatAhaáhnini'
also haáwa'
Alter huukAhunaánu'
ambitious awi'uu
among tawe
and na
angry waraahaan
animals (wild) natŝiĉitunuuwaáWI
answer unn wakunaasihtŝ
ant pitáru'
antelope Axkaá'A
anxious asŝiĉinaanat
appear un hiwis
apple ápos
appreciative raanita'iit
apprehensive asŝtinoo
apricot apostaánux
apron awitakúxu'
Arapaho tUhkaNIhnaáwiŝ
Arikara sáhniŝ
arise iriwatAt
arm wiínu'
armband wihtareepiínu'
armpit aRIhtaakAhíni
arrive (here) in wisa
arrive (there) wisat
arrow niíŝu
arrowhead kawí'u'
artichoke tŝuúxIt
ash tree ĉiNIhnaáku'
ashamed hiikAhurik
ashes Itkanaahtuúsu'
ask for un riwo
asleep itka
assemble RAsaĉipiitik
Assiniboin psí'a'
attack wiraaniwiitik
autumn hunaaneskúhtŝ
awl ŝiŝtŝ
axe jaatarátŝ

-B-

baby piiraá'u'
bachelor wiitaníhUx
back NIstaáku'
backward niitsíni'
bacon ahItwaanaáxu'
badger suunukatóx
bag kAxiítŝ
baking powder awihUxkátit
baking soda awihUxtAhkáta
bald in un ĉiŝkakUx
bald eagle aríhtA
ball xáwos, xáwes
bangs suhnaánu'
bank iinawaaoIsŝkaaroósI
bank aahka
baptize pAxĉipana'u
barber shop niiniiNAhtaroó ku
barefoot Axĉeewariínu'
barely taRAhtŝíni'
bark RAhĉiwaku
barn xaakaánu'
barrel kostaáku'
bashful hiikAhuriĉiit
basket saátu'
bat a'píNUx
bat (animal) waáxIt
bat, to awipinu
bathe huuseeriitik
battle   RAxUhuun
beaded belt ĉiNIŝtAhuneepiínu', tAhuneepIhĉíNIŝ
beak siNItĉiíŝu'
bean átit
bean (black) atikátit
bean (speckled) atikaráni
bean (red) atipáhAt
bean (white) atlhtaáka
bear kuúNUx
beard haakaraanuux
beat un RAhuuninoosi
beautiful tooxuun
beaver ĉíUx
Beaver Creek (place) ĉíUx sAhaánu'
bed kUxaánu'
bedspread huuĉita'iítu'
bee xáNIt
beer naĉiisawihUxáhUx
beg ut kaapaatŝaan
begin raata'uukuk
behind kaatAhaáhnini'
behind  (a dwelling) teepiráhkAt
bell ĉistawáko'
belly kanaánu'
below haawíNIt
belt tAhuneepiínu
bend in paakUswiina'a, piroxta'u
bend down wi'iitik
bend over in paakUskaara'a
bent piroox
bent over paakuus
big rihuun
Big Grass Society haaNUtkúsu'
bighorn sheep arikúsu'
bile ĉiiNAhkatá
binoculars ĉirikaawóx
bird níkUs
biscuit isataaniwíru'
Bismarck, N.D. itUhtaáwe
bite ka'us
bitter ĉista'u
bitterroot kAséhtŝ
black katiit
black beans atikátit
Black Hills waakatít
blackbird kaáxIt
Blackfoot xUhkátit
blacksmith waapIsŝtAhweéŝUx
bladder kaaxItĉiraánu'
blame raa'uh
blanket naaWIhtaaká
blanket (Pendleton) sAhuukaraní
blanket (saddle) xaatatkakúxu'
blind ĉirikaruuxik
blister in ĉiRIhkaa'a
blizzard un raaninoosi'aan
bloated in awihuxa
blood paátu'
blood vessel paatUhúnu'
bloody RAhpaat
bloom ut RAhka'ax
blow waanun
blue taree'uux
blue corn neeŝooraahkaátit
bluebird nikUstaawíŝ
blush iskaĉRAhpAhaataan
board nakatoóxu'
boat nakuuhuúnu'
bobsled naniĉitAha'iwóx
bobtailed RItkuutarikuus
body taNIhtá'u'
boil  koóRUx
boil, to in tskata'a
boiled meat ĉiraahana'u
bone ĉiíŝu'
boots Axkata'iwíĉes
both ápAs
bother taWAhnikUx
bottle kosĉiraanawáta
bow tinaátŝ
bow string tinaakAxí'u'
bow, to (head) tAhuriwiitik
box haáku'
Box Elder uuxaáku
boy wiináxtŝ
bracelet ŝawí'u'
braid saripiíŝu'
braid (hair) ut kareepi
braided in ut kareewaak
brain pAxĉiraánu'
brand un raniina'u
branded in un raniin
brave raahukoos
brave (person) naahukoósu'
bread isataá 'u'
bread (fried) isataaharoosiíŝu' 
break apitk
break into pieces kapitk
breast eétu'
breath Iŝtaahíŝu'
breathe in hIŝta'a
breech cloth kUxkanii'uukawí'u'
brew ĉiina'u
brick kaNItwáhAt
bridle haakaRAhkookú'u'
bridle, to haakaRAhkawanik
bring in ra'a
broken apiis
bronc xoosánax
broom kaapiniwóx
brother (female's) atinás, ánas, inásti'; my, your, her
brother (males) inaáni, áNA, inaáni; my, your, her
brown raaNUstAhkataahkaatiit
brown sugar ka'ístats
bruised tAhaahtakUx
buck arikaraánu
buckbrush kaapiniwóx
bucket kóstŝ
buckskin taRAhúhtŝ
buckskin dress uukawiraáNUx
buckskin (soft) arúhtu'
buffalo tanáha'
buffalo berry naáni'Is
buffalo bull hukós
buffalo fish ĉiWAhpaákus
bug piíRUx
buggy (horse) kookuríhIt
build (a house) akana'u
bull hukós
bullboat nakuuhUhtaahurúxU
bulldog xaanoohaánu'
bullhead pAxákUx
Bullhead, S.D. hukospaáxu'
bullheaded awiRIhuun
bullsnake NUtkaríŝ
bump waruus
bump, to tAhunaaniŝ
bump against ta'uukuk
bunched up RAsaĉiruux
buried ut ataa
burn huunihnik
bury kaawi
but tsu
butcher ĉwaana'u
butter ĉiisa'iNAhkáta
butterfly saawiitakaá'
buttock nipiítu'
button ĉiŝkatakúxu'
buy, to raapih
buzzard sUxá we'

-C-

cabbage ká witŝ
cake isataaka'ít
calendar NAheŝtanaáhNA
calf (animal) aniipáhAt
calf (leg) kaskaraánu'
calls ut kaxaa
calm awi'ooxiik
calm down awiitik
camp itAt
can kosĉés
Canadian NAhkAxiipáhAt
canary nikUstAhkáta
candy (round) ka'ihniwíru'
candy (stick) ka'ítĉes
cane saakunaawí'u'
Cannon Ball, N.D. niŝkúsu'
cantaloupe wahUxka'ít
canvas akAhĉiŝwáko'
captive waká'u'
car kataroópi'Iŝ, kataroópi'ah
carp hawiruukatóx
carpenter naNAhĉiiwaakáxU
carriage, one horse kookuríhIt
carrot tŝuuxItwáhAt
carry (in arms) huukataahpiinaahn
carry (on back) takUxtaahn
cat skariwíru'
cataract ĉirikaásu'
catch up, to ut hunaawisat
caterpillar taáts
catfish ĉiwanaaNIŝíŝu'
Catholic NAhkAxiikatít
catsup pahAtĉiísu' 
cattle taNAhaaká
cave in, to huuwii'at
cedar taWIsaáku'
ceiling akAhkateehníni'
cemetery niinuutataawaáWI
certainly Axtóh
chair skUxuuĉitakúxu'
chalk kostaaká
champion raawirat
change, to iĉiwinihna'u
charcoal sa'úhtu'
chase, to ut riraanat
cheat ĉiwiNIŝĉee
cheek saruúxu'
cheese Axkatawikoótu'
chest NAhwaakuuká'u'
chewing gum naĉiísu'
Cheyenne ŝaahé'
chicken nikUsĉirikóhtŝ
Chief neeŝaánu'
child natihnaá'U, NAxihnaá, NAhaá'U; my, your, his
children piirátŝ
chin sanaánu'
Chinese hawaáhkA
Chippewa ŝhí'A
choke ut katakUxiin
chokecherry nakaánus
choose taawat
Christmas naakAhwaawíhUx
church naakAhwaaRUxtií'U
cigarette sikarátŝ
cinch kaNAsareepiínu'
circular riwiruu, taahuruux
clear ihaan
cliff kakawii'at
climb ta'at
clock ŝakUhnukaahákUx
close teŝkúNIt
close together taĉiruxkUx
cloth naawiínu'
clothe huunuxta'u
clothed huunux
clothing huunúxu'
cloud skaRAhkatAhaánu'
cloudy istaxa
clown nawáxtŝ
clumsy kariiŝ
coal kapíhtu'
coat uukawitatwáru'
coffee tskaatít
coffee (beans) atIhtaraniítu'
coffee pot kosĉiinoókUx
cold anasu, in ranaaxita'u (vi)
cold weather in raananaaxita'u
Cole Harbor, N.D. niineetUhĉitákUx
collide un awikata'uukuk
colon ískUx
colt xeehaníhtŝ
comb napiísus
comb, to un karaahn
come in a
come here, to in wisa
come inside in huuka
come up in waata
companion tir
completed ut aaNIŝteehuun
cook anaxik
cook (boiling) raahana'u
cook (food) raakaanuna'u
cook for kaanuuna'u
cook (on coals) waasatk
cooked anax
cooking (in a pot) raahaan
cool ĉipaax
corn neéŝu'
corn (blue) neeŝooraahkaátit
corn cob NAsaĉiíŝu'
corn (parched) taahiíŝu'
corn (red) neŝká pahAt
corn (roasted) niĉiiŝanaáxu'
corn (shelled) niĉiíŝu'
corn silk sĉipinaanuúxu'
corn stalk neŝtaátu'
corn tassel naaNAhíŝu'
corn (yellow) neŝtAhkáta
corn (white flint) neŝtaáka
cornball ŝtípii'It
cornmeal niĉiŝtsapáhtu'
corner, in the ookatAhaáhnini'
cotton kúhtu'
cottontail nís
cottonwood rabbit WAxakúsu'
cottonwood tree WAaĉipiriínu' 
cough iríkUx
cough, to iriku
coulee sAhaánu'
count ĉitawi
country kaahunaánu'
courthouse nohkaroókUx
cover hoowatatk
cow taNAheesápat
cow fat hItkaataátŝ
coyote sĉiríhtŝ
crack open kaaxik
cracked kaaxiŝ
crackers isataataahiíŝu'
cranky awirihuun
crawl iŝwaawi'at
Crazy Dog Society xoosakhuúnu'
Cree ŝAhí'A
creek sAhaánu, hUsAhaánu'
creek water ĉipít
cricket taĉíRUt
crier WIhtikúxu'
crocus huNAhpaáku'
crooked paturuun
cross naĉiŝkataríWIŝ
cross over (water) huukata'at
cross-eyed ĉiripatur
crossed ut ĉitak
Crow tUhkaáka'
crow (bird) kaáka
Crow Dance kaáka'
crowd ĉiruúxu'
Crowshin Society ĉiŝtItkaáka'
crumble RAsapAhtaan
crutches haahNAhwíhUx
cry in ĉitsta'a, ĉikAt
cucumber wahUxtaree'úx
cuff ŝaakAhíni'
cup koosaríkA
cupboard haakataáRIt
curl pAckariwiina'u
curve pirakUx
curved patur
cushion skúna'A
cut up kakaas, kakatk
cuts ukatk

-D-

dachshund xaahúNA
Dakota sanánat
dampen ĉipAhka'iin
dance ihAxwanu
dance society ĉeehaánu'
dance, to in kaa'a
dancer (war) hiruŝkA
dark katistatat
dawn neeŝuúnu
day ŝakuúnu
daylight ihaahta
daytime ŝaakariĉíŝkAt
dead koo'at, hunahas
Dead Grass Society haaNUtkoótu
deaf itkarakoo
deaf person itkará'u'
deceive in ĉeeŝik
deceptively ĉiwiNIŝíni'
deep raawiĉees
deep (water) ĉiiNIhuun
deer NAhnunáhtŝ
deer (blacktail) taakatít
deer (whitetail) taapáhAt
defecate wi'oox
defend un iiwasu
dentalium shell saxĉiíŝu'
depend ut iŝtir
descend tawiraa'at
desire raatoxwo
devil waaRUxtininoósi'
Devil's Lake (place) ĉWAhaahwaarúxti'
die koot
different oopiínu' (n), iĉwin (vi), rooĉiwiniit (vd)
difficult raaĉitee
dig up kawat
dim kuNItkaawi
dime waapIsŝtaaká
dipper ĉiraawiíkUx, ŝpakuúkUx
directly Axkhuúnu'
dirty ĉiisiis
disappear hunahas
dish towel napakuxiwaaríkUx
dishpan ŝoatuRUhwá
dishrag NAhooWIhákUx
dislike raasŝkaa
disperse kawarik
distribute iira'u
divorce uhaasak
do ut aan
doctor kunaananá
doctor, to ut RAhuunuu
dog xaátŝ
Dog Den Butte xaatŝ akaánu'
doll piirapIskhuúnu'
donkey xaawakáru'
door neekawí
Doorway song neekakUxpíNUx
double over ut taawatat
doubt un wakuunawo
dough ĉiiruúsu'
doughy ĉiiruus
dove watŝ
down below huukakaahaáhnini'
doze in ĉiriNAhwii'a
drag taaruxtat
dragonfly piisuusaahá
draw un awi
dream ut raa'itĉi
dress uukawíŝ
dress, to kawaawanik
dress (buckskin) uukawiraánux
dress up, to ut IsAhuun
dried meat taakáxtŝ
drift in piniwo
driftwood nakuuhaawiraahíŝu'
drink, to ĉiikaa
drink tstakaahak
drive uhuuwiraa'at
drop takaarahak
drown huuĉinihitk (vt), huuĉinik (vp)
drum haakariiWAhnaaníkUx
drum beat haakariiWAhnaanik
drum stick haakakAsákUx
dry taahiiŝ
duck (animal) AxwahAtkúsu'
duck (mallard) ĉistaree'úx
duck, to wi'iitik
dull iskaĉitAhiiŝ
dust Itkaánu'
dusty raanetkaan
dwelling akaánu (n), akaa (vl)

- E-

eagle neétAhkas
eagle, bald aríhtA
eagle, golden neétAhkas
Eagle Nose Butte (also Eagle's Head Butte) pi'aapaáxu'
Eagle Nest Butte waaRUxtí' niinohkaroósI
ear ItkAhaánu'
earn raawirat
earring ukaáwi'u'
earth lodge akanaanataá'u'
earwax Itkaraaĉiísu'
east huukaawiraátA
Easter nipiiwaá
eat an
eat up kane'is
echo sahkaWIhaánu'
edge hoowiisAhaáhnini'
eel ĉiwaáRUt
egg nipiíku'
egg shell nipiikIskuúxu'
eight taWIŝaápis
eighteen nooxíni' na taWIŝaápis
eighty ĉiiti'Iŝtaánu'
elbow wihtaRAhĉiíŝu
Elbowoods hiswíkAt
electricity waawaapIsúxu'
elephant sUxĉés
eleven nooxíni' naáxkUx
elk wáh
elk tooth wah khuruúxu'
elm nakás
elope rahunahas
empty, to raawi
enemy paatúh
energetic tawaruuk
enormous un iŝawihax
Episcopalian NAhkAxiitaaká
erase raaĉiwat
evening, in the hiís
every day ŝkuNAhĉituú'u'
everybody ĉituú
expensive, to be raapiRIhuun
explode taka'ax
eye ĉiriíku'
eyeglasses ĉiriiNAhkookú'u'

-F-

face ská'u'
face a direction ut wi'uu
faded ĉiwatak
fairy tale naa'iikáWIŝ
fall, to wirik
fall accidentally takaahak
fall over axtAhweeta'uukuk
false teeth aaNAhkookú'u'
false tooth aaneksaánu'
fan ĉipaaxíkUx
fang aahkúsu'
far ĉétIt
farther nooNAhiína'
fast katariin (vd), itkaxtir (vi)
fat hítŝ (n), ahiht (vd)
fat (cow) hItkaataátŝ
father atíAx, haá'Ax, hi'á xti'; my, your, his
feather hiítu'
fence saapehnuúnu'
fence post saapehNUhwí'u'
fever naniítu
feverish ranita'aan
fierce un wirinoosi
fifteen nooxíni' na ŝíhUx
fifty pitkUxunaánu' na nooxíni'
fig na'aátu'
fight, to apak
fill taarik
filthy raapisiŝtaahn
finally hUhtiísu'
find, to hunax
finger ŝĉiíŝu'
finger nail ŝwiítu'
finish ut aaNIŝtaat
fire ĉeeká'u' (n), kahik (vi)
first áwit
fish ĉiwáhtŝ
Fish Creek ĉiwahUsAhaánu'
fish hook ĉiŝwátU
fishing line ĉiwa'uúxu'
fist (to make) iŝtiwiruu'aahn
five ŝíhUx
fix  
flag naawiiNIsaawí'u'
flame kuniítu'
flank WIhkatákUx, WIhkatawí'u'
flashlight kuniitawaníkUx
flat tskatoox
Flathead pAxiníWIŝ
flea pásIt
flint tAhuúnu'
float huu'at
floor ĉeehaahnakatoóxu'
flour hariĉiíu'
flow tswo
flower NAhkaaxíŝu'
flute napAhnaáhUx
fly (insect) u'at
fly awanu
foam niwa'uúxu'
foamy riwa'uux
foggy pihuu
fold ut iriipi
folded ut iriik
follow ut tatata'at
follow behind ut aweera'at
food naakaanuúnu'
fool oohatk
foolish isakAhuun
foot áxu'
forehead nikaáku'
forget asŝunahas
fork ŝiŝĉítA
Fort Buford, N.D. waahukaahaánu'
Fort Yates, N.D. iinakanítWI
forty pitkUxunaánu'
four ĉiití'Iŝ
fourteen nooxíni' na ĉiití'Iŝ
fox ĉiwáku'
frayed ut raanawiiŝ
freckles in un iskakaraniin
freeze anas
Frenchman neesikúsu'
Friday kawootíkUx
friend siináNI
friends with iitir
frighten rinuhatk
fringed ut RAsaraanawiiŝ
frisky in awiĉeeŝik
frog sĉeŝ
frost hunaneenuúxu'
frown rikaparaahaanaan
frozen raaxiit
frozen over ut unasa
fry isatk
fry bread isataaharoosiíŝu' 
full kaawaĉiit
funny rawaxĉiŝ
fur skuúnu
furry raanuux
furtively apAhníni'

-G-

gallop un weereetik
garden kaNIhaánu' (n), raanaan (vd)
gasoline natstakaáxu'
gather together RAsaĉipiitik
generous isahniiŝ
German wakarinó'Us
get away katahak
ghost neksaánu'
Ghost Dance ĉeehaaneksaánu'
girl suúnatŝ
give uh
give away aakuh
glad kaĉiiŝ
gland ĉíŝAt
glass kosĉiraanawá
glove ŝkookú'u'
gnat sĉeekáhtŝ
go, to at
go around wanu
go hunting raaWIhka'iiŝat
go inside huukat
go into town isAhka'iiŝat
go on hánu
go outside aWIsitik
go to bed us
goat arikúsu'
god neeŝaánu'
gold waapIsŝtAhkatá
goldfinch nikUstAhkatá
good atíŝtIt (adv), un heer (vi)
good looking un heer
goose koóhAt
gooseberry huuĉíRIt
gossip haakatawaruuk
gourd rattle naĉiikúxtŝ
grab ut awa'uunikuk
graduate tariiwaatat
Grand River sahníŝ sAhaánu'
grandchild atinátŝ, anátŝ, iNAhnítŝ; my, your, his
grandfather atípa, ápa', ipáhni'; my, your, his
grandmother atíka', áka', ikaáni; my, your, his
grape tŝús
grape juice tŝusĉiísu'
grape vine tŝustaátu'
grass huúnu'
Grass Dance WIŝó'Iŝ
grass (green) kataánu'
grasshopper kaápiŝ
grave ataáwi'u
gray taraawiiŝ
graze huhwaawa'an
grease ĉiisAhítŝ
greasy RAhtsiit
greedy ut taĉiiŝ
green aNAxkataánu'
grieve asŝta'aan
grin isUxawaxk
grind kawisak
grinding stone kaWIsákUx, ĉituútu'
groan WAhnaa
ground squirrel (stripped) ĉiŝkaraní
grouse utkáxIŝ
grown up raxahat
guitar naaNAhkAxiikatawiráhAt
gun tinaáku'
gun powder tinaakItkaánu'

-H-

hail kat
hairy raanuux
haircut ĉiŝrara'u
hair pipe bead ĉiNIŝĉés
half íhUx
ham kaxkúhkUx
hamburger tsastsapáhtu'
hammer NAhĉita'iwaaruusákUx
hand íŝu'
hand to ut roo'at
handkerchief sUxkoohnanoo'aáhNUx
handle naakawí'u, ŝtaakawí, haaĉipíŝu'
hang ut takUx
hang from a pole isaa
hang up tawi
happen ut axitik
happy to see rita'iit
hard kaxiŝ
hat ĉiŝkookú'u'
hatchet kaatarapAxuuĉitákUx, kaatarapAxuuĉítA
have raahn
hawk nikutawikúsu'
hay haanuútu'
head páxu'
head (top of) Axteehaánu'
headache pAxta'aan
headband nikAhtareepiínu'
heal RAhpiiŝ
hear un atka'u
heart wiísu'
Heart River (place) wiísu' sAhaánu
heat awiriítu', naniítu'
heavy in tariŝ
heel Axkaĉiiniítu'
heifer waatá'Iŝ
hello nawáh, ĉiíRA
help ut iŝtatata'uuhak
herb kásu'
here tiihá'I, tiihá', tiihé'
hero naahukoósu'
hesitate ut riini
hiccough hiiku
Hidatsa wiitatŝaá nu'
hide paanaan (vd), ripaanaan (vt)
hide (animal) skarútŝ
high raawiĉees, wiĉees
hill waá'u'
hit with a projectile riwi
hit with an object ta'ikw
hit with the hand
hip ĉiŝwí'u'
hoarse rahiiŝ
hobble ŝtsareepiínu'
hoe naaharíŝu' (n), ut uneŝwi (vt)
hog kúhkUx
hold iŝtaahn, ut ahuk
hole hunaahnatáwi'u'
holster tinaakookú'u'
holy waaRUxtii
holy man kunahUxwaaRUxtií'u'
hominy niĉiŝkáxIŝ
hood pAxkookú'u'
hoof Axwiítu'
hook katatk
hoop haakaawí'u'
hop ut axkhaana'iwo
horn ariíku'
horse xaawaarúxti'
horse (pinto) xaawáĉi'
horse (race) xaakatarí
horseshoe AxWItkatakúxu'
hospital niinaakaáWI naaxíhUx, naaxíhUx iinaakaáWI
hot awiriit (vd.), in ranita'u (vi)
hot weather in awirista'u
hound skaĉwaáRUt
house akaánu'
housefly sapiinaáNUx
Hubbard squash néskA
hum isUxtaakara'u
human being sahNIŝtaapé
hump over in paakUskaa'a
hundred ŝihUxtaánu'
hungry ut RAsa'ux
hunter naaWIhka'aáhNIŝ
hunting, to go raaWIhka'iiŝat
hurry iĉnaawanik
hurry, in a iĉinaanuun
hurt, to ra'aan
husband nikohtakú'U, naahrakú'U, neeNAhtakú'U; my. your, her

-I-

ice naaxiítu'
ice cream etstanaaxiítu'
icebox naraaxIhnaáNU
image awí'u'
imagine un raawi'aan
imitate un raana'u
immediately naaniwiísu'
impatient, to be asŝiĉinaanat
in front huNAhkátAt
incense ut raaniihitk
Indian saNIsahníŝ
Indian squash wahUxsáhniŝ
Indian turnip tŝuúxlt
industrious ut siin
inevitable raawiroohuun
ink tskatít
inside kaaWIhíni (adv), kaa (vl)
inside (dwelling / room) kaahaáhnini'
inside out katAhkaar
interested in raanaasiŝta'u
interpret wakuuniitawi
interpreter wakuuniitawíhUx
interrupt wakaawiriwi
intestine neésu'
invite ut hunaahn
iron wi'iin
iron (clothes) wi'iíNUx
isn't it há'A
island waahakUx
itchy un ĉireewa'ax

-J-

jail NAsareewaapíhUx, iinaakaáWI nooNAsareewaápI
jam nataariĉiísU
January kaátA
jar  
jaw sawiíŝu'
jealous kaawira'u
Jell-O ĉinínu', nuhĉununú
jelly ĉinínu'
join a group ta'iitik
joint ut oohta
joker in isariiŝ
judge nohkárookUx
jump over uhUhĉitawaatat
jump up in uhuunukaa'a
juneberry naakunaánu'

-K-

key saakarikúhkUx
kick kUxihak
Kick Dance Axtáwi'Iŝ
kidney Axiroóxu'
kill kootik
killdeer tií'It
Killdeer Mountain waakastAhkatá'u'
kind un asŝeer
kindling nakatakáxtŝ
kinky kara'iis
kinnikinick uuxapáhAt
kiss haakaĉituux
knee paá'u'
kneecap paaĉiíŝu
knife neesítŝ
knife case neesikookú'u'
Knife River neesiRAsAhaánu'
knit piskás
knock down wiritk
know a person ut asiŝ
know how rii'uux
know something ut reesiŝ

-L-

ladder nakAsthuúnu'
ladle hutsĉiraawiíkUx
lake ĉiWAhaánu'
Lakota sanánat
lame ĉiŝta
lamp kuNItĉé
lantern kuNIhnuuwanúx
late afternoon hiíŝ
later nátkAt
laugh, to awaxk
laugh at rawaxk
lawyer nohkárookUx
lay eggs ripiikara'u
lazy rihuunux
lead ut siraxat
leader nehĉítA
leaf sĉeekaraáku'
leak tskawatak
leaning against kataaweer
learn rii'Uxŝaan
leather hAxtsiíŝu'
leave un iiwitk
leave behind huunawaa
left, on the kUxIhaáhnini'
left-handed kUxii
left behind in kawikaa'a
leg kaáxu'
leggings ukookútŝ
let go i'itk
letter naawinaa'iíwat
lick hAstawi'at
lid hoowatatá'u'
lie in ĉeeŝaan
lie down xa (vi), us (vr)
lie (on one's back) katAhkaaraxa
lift in riwaata
light uhaahta (vl), raniina'u (vt)
light complexioned ĉiraanawataan
light in color awataan
light in hue taakaan
light in weight in raawikuxiŝ
lightning waawaapIsúxu' (n), waawaapis (vi)
like in ni ut tee
limp ut ka'iitik
lining kataxa
lip súxu'
liquid ĉiis
listen itkAhaaniwiitik
lit raniit
Little Big Horn River arikúsu' hukaahaahĉiripásIt
Little Missouri River iiNAhukaahaahĉitáWI
lively, to be tawaruut
liver kariíku'
lizard ĉRUt
lock (door) haaka'us
locked haakaxa
Lodge Grass Society haaNUtkúsu'
loin nuuhíni
lonely awaat (vd), raawaat (vd)
lonesome awaata'u
long ago pakúhtu', naapakúhtu'
long time raaĉeen
long johns nuxkookuRAhkaawí'u'
look reewaat
look after ut asiŝta
look behind kaskawi
look for RAxwee
look up iskaweereetik
lose hunahatk
lose weight oohasat
loud, to be wakaraaNIuun
louse pís
love asiŝta
lucky kaWAhaan
lullaby, to sing rikuunu
lump waruukUx
lungs pakuuniítu'

-M-

maggot piiRUxkás
magpie kawáhtŝ
make ra'u
mallard duck ĉistaree'úx
man wiítA
Mandan káNIt
Mandan, N.D Wiísu' SAhaánu'
mane ĉiswaraanuúxu'
mangy tanux
many raanihuun
March teewiritakúxIt
mare xeesápat
marked in un raniin
married to in ahtaku
marrow NAsáhtu'
marry haananiwiitik
mashed tskhuu
mask skakookú'u'
match naNItkaroókUx
mattress haaNUhná'A
meadowlark kásu'
measles NAsawáRUs
measure raateeranitk
meat tsástŝ
meat (dried) taakáxtŝ
medicine kunaá'u'
melt ĉiŝak (vi), ĉiŝanik (vt)
Memorial Day ataawiriwaaríkUx
metal waapIsíŝu'
meteor nanoohuúnu'
Mexican sUxtaánux
middle uukaríkAt
middle-aged man wiitookaríku'
middle-aged woman sapaakuukaríku'
midget iŝarátŝ
midnight NItkhaanuukaríkAt
midsummer awiriituukaríkAt
midwinter psiikaríkAt
mile haakAhuúnu'
milk etĉiísu'
milk, to eetskaruuwat
milkweed sakoxkaá'
Milky Way ŝiNAhatUhkatáxA áskAt
mind siíŝu'
minister naawaaWIhtíkUx
mink eéRUx
Minot, N.D. niWAharít sAhaáhkAt
mirror naanooka'aateérikUx
Missouri River tswaarúxti'
misty tsUhihtapaht
mix ut raneeŝk
moccasin xúhtŝ, xuuNIsá hniŝ
moccasin (beaded) xUhĉíNIŝ
moccasin game Axkaa'ipíNUx
mold uxkoótu'
mole (animal) ĉipáNUs
mole (body) kaahiíku'
Monday sakUhĉiwatak
money waapIsíu'
monkey ĉiRIhsuúnu'
month pah (n), paa (vd)
moon (new) paaĉipiriínu'
moose weesUxárut
morning in heeŝa
morning (in the) hináxtIt
Morning Star huupirikúsu'
mosquito xás
moth WAhuruútŝ
mother atiná, xáx, ŝáxti'; my, your, his
mound of earth itkAhwaakUx
mount (a horse) iĉitawiitik
mouse saákAx
Mouse River (Plum Creek) saákAx hukaahaánu'
mountain goat arikúsu'
mountain lion WAxtás
mouth haaká'u'
move tapas (vi), riwisat (vt)
move away wiisat (vi), riwiisat (vt)
move towards in wiisa
much, how  
movie awiraaNIswatákUx
mower haaNUtkákatkUx
mud hoorúhtu'
mule xaawakáru', Itkhaáhĉes
multitudinous un reeŝawihax
mush huú
mushroom kaáhA
muskrat ĉitákA
mustache isUxtaanuux
mute wakaruu
mute person wakáru'
mysterious raawaaRUxtii

-N-

nail waapIsŝtsawí'u'
naked ĉeewariin
name huuNAxaánu'
named ku axaan
nape natiínu'
navel neskakúxu'
neck ĉiísu'
necktie ĉiskakúxu'
negro taranií'It
nephew tíwat, íwat, iwáhni'; my, your, his
nest karoosí'u'
new ĉipiriin
New Town, N.D. neetUhĉipiriíNU, niineetUhĉipiriíNU
New Year's Day psiĉipiriínu'
Nez Perce siNItĉiŝkataríWIŝ
nickel waapIsŝkatít
niece tíwat, áwat, iwáhni'; my your, his
nine nooxiniiwaáNA
nineteen nooxíni' na nooxiniiwaáNA
ninety ĉiiti'Iŝtaanu' na nooxíni'
night NItkhaánu', ItkAxaánu'
night, at híNAx
nighttime, to become katiisi'aan
no kaakí
noon ŝakuunukaríkAt (adv), awita'uukuk (vi)
north hunaahkoohaáhkAt
nose siniítu'
nosebleed isiniNAhpatka'ax
nostril siniitaakAhíni'
nosy ut raaĉirikaawanuux
not kaakí 
notched in un taWIhaan
notice un raasihtŝ
now tiíNI
number ut raanuu
numb reeŝiiniŝ
nut skaáNUx

-O-

o  
oak
oar wiRAhákUx
oatmeal oótwi'Iŝ
oats pákUs
ocean niinaĉiiNIhuúNU
often naataĉiíAt
oil ĉiisAhítŝ
old pakuht
older raanihtiŝ
old man kuNAhúx
old woman súxtIt
on foot hunaaníni'
on top ĉitAhaáhnini'
on top of something high koosAhaáhnini'
once áxkUx
one áxkUx
onion koóxu'
only NIhúxu'
open haakeerikuk
open a door reekarikuk
open one's mouth haakaareetik
open out awaraanik (vt), awaraa (vd)
opposite nuunakatAhká
orange (fruit) wahUxtAhkatá
organ WAhnaáhUx
otter ĉitaapát
outside ookaahaáhnini'
outstanding ut taahka
overcast isteerii
overcoat uukawikúsu'
owe un raahn
WAhúru'